کابل – افغانستان در خط مقدم بحران جهانی تغییرات اقلیمی قرار دارد. این کشور از جمله آسیبپذیرترین و در عین حال کمآمادهترین کشورها برای مقابله با پیامدهای ناشی از تغییرات اقلیمی در جهان شمرده میشود. در نتیجه، مردم آن از هماکنون با پیامدهای جدی و گستردهای از افزایش نیازهای بشری گرفته تا بیشتر شدن بیجاشدگی های داخلی روبهرو اند؛
در این چارچوب، هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در همکاری با مرکز مستقل پژوهشی و پالیسی «سمویل هال»، در اواخر سال ۲۰۲۵ یک سلسله نشست های آنلاین ششگانه را برگزار کرد. هدف این برنامه، برجسته ساختن صدای افغانها، شریک ساختن شواهد و معلومات، و دوام توجه بر اقدامات اقلیمی در افغانستان بود.
این نشستها شماری از کارشناسان افغان، متخصصان تخنیکی، کارمندان بخش بشردوستانه و انکشافی، نهادهای ملل متحد، موسسات غیردولتی و نمایندگان جوامع محلی را گرد هم آورد تا بهگونه فراگیر و هدفمحور بحث های سازنده صورت گیرد. این روند در زمانی یک ستر مهم گفتگوها را فراهم کرد که افغانستان تا حد زیادی از محافل جهانی تغییر اقلیم دور مانده است.
بحثها میزان و پیامدهای تغییرات اقلیمی در کشور و همچنان اولویتهای اقدام را برجسته ساخت.
نزدیک به ۷۰ درصد افغانها برای معیشت خود به زراعت وابسته اند؛ بخشی که به شدت به شرایط اقلیمی حساس است. در عین حال، میلیونها تن با ناامنی غذایی روبه افزایش مواجه اند. تغییر در چرخه آب، کمبود آب را در سراسر کشور بیشتر ساخته و شهرهای بزرگ مانند کابل با کاهش شدید آبهای زیرزمینی روبهرو هستند. همچنان، سیلابهای ناگهانی و غیرقابل پیشبینی شده فصلی همه سال جانها، خانهها و داراییهای مردم را نابود میسازد و چرخهای از آسیبپذیری را عمیقتر میکند.
اشتراک کننده گان همچنان تأکید ورزیدند که تغییرات اقلیمی یکی از عوامل مهم در افزایش بیجاشدگیهای داخلی در کشور به شمار میرود و افزودند که شمار زیادی به دلیل تغییرات اقلیمی بی جا شده اند. در حالی که برخی حرکتهای فرامرزی نیز با فشارهای اقلیمی و اقتصادی مرتبط است.
در جریان این شش نشست، موضوعات اساسی را بهگونه ژرف بررسی کردند؛ از جمله تاثیرات بشری تغییرات اقلیمی، مدیریت منابع آبی، نقش زنان، جوانان و کودکان، پیوند تغییرات اقلیمی با معیشتها، تمویل اقلیمی، و رابطه میان تغییرات اقلیمی، صلح و امنیت.
این بحثها هم پیچیدگی بحران و هم تواناییها و دانش بومی موجود در افغانستان برای پاسخگویی به آن را برجسته ساخت.
نتیجههای این نشست های آنلاین در قالب یادداشتهای خلاصه و ویدیوهای کامل گردآوری شده که شامل یافتههای مهم، شواهد و پیشنهادهای عملی میباشد. این منابع میتواند برای پالیسیسازان، متخصصان، تمویلکنندگان و پژوهشگران رهنمای مهم باشد و راههای روشن را برای برنامهسازی و سرمایهگذاری بهتر در بخش اقلیم نشان دهد.
یوناما - مطابق ماموریت اتخاذ شده از سوی شورای امنیت ملل متحد برای تابآوری و ثبات اجتماعی و اقتصادی افغانستان - تأکید کرده است که رسیدگی به بحران اقلیمی در افغانستان نیازمند رویکرد پایدار، مشترک و مبتنی بر شواهد است؛ رویکردی که واقعیتهای زندگی جوامع آسیبدیده را در مرکز تصمیمگیری قرار دهد.
موضوعات نشست های آنلاین:
- نشست ۱: هشدارهای زودهنگام، کاهش خطرات حوادث و اقدامات پیشگیرانه
- نشست ۲: تغییرات اقلیمی و منابع آبی
- نشست ۳: تغییرات اقلیمی، زنان، جوانان و کودکان
- نشست ۴: تغییرات اقلیمی، معیشتها و مهاجرت
- نشست ۵: تمویل اقلیمی
- نشست ۶: تغییرات اقلیمی، صلح و امنیت
ویدیوهای کامل این بحثها نیز قابل دسترس است.
